10 tiêu chí lựa chọn thực phẩm sau đột quỵ

bởi Nga
Thực phẩm tốt cho người sau đột quỵ

Thực phẩm là yếu tố quan trọng giúp bệnh nhân sau đột quỵ đủ dinh dưỡng. Nhờ đó người bệnh có thể phục hồi nhanh, tránh được nguy cơ tái phát lần sau. Vậy thực phẩm tốt phù hợp với người sau đột quỵ là gì? Xây dựng thực đơn dựa trên tiêu chí gì? Bài viết này mình sẽ chia sẻ tất cả tiêu chí. mình đã áp dụng để lựa chọn thực phẩm sau đột quỵ cho người thân của mình.

1. Kết hợp nhiều loại thực phẩm với nhau

Không một loại thực phẩm nào đủ dưỡng chất cơ thể cần. Vì thế, trong quá trình lựa chọn thực phẩm cho bệnh nhân sau đột quỵ nên kết hợp nhiều loại từ nhiều nguồn khác nhau. Từ các chất giàu đạm như thịt, trứng, sữa,…giúp cho người bệnh không bị teo cơ. Đến các thực phẩm giàu vitamin khoáng chất và chất xơ: rau, củ, quả, … các loại ngũ cốc nguyên hạt.

Mình nên chọn một loạt các loại trái cây, rau và các loại đậu – đỏ sẫm, cam, vàng rực rỡ, xanh đậm, xanh lam và tím. Bằng cách chọn màu như cầu vồng, chắc chắn sẽ nhận được nhiều chất dinh dưỡng.

Việt Nam là nước nhiệt đới gió mùa. Thực phẩm từ cá, thịt đến trái cây, rau củ rất phong phú và đa dạng. Nó giúp chúng ta có nhiều sự lựa chọn, đặc biệt là thực phẩm tươi, rất ít chế biến sẵn phù hợp với người sau đột quỵ.

Thực phẩm tốt cho người sau đột quỵ
Thực phẩm cho người sau đột quỵ nên kết hợp nhiều loại với nhau

2. Đọc nhãn thành phẩm

Tuy thực phẩm nước ta tươi sống rất nhiều. Nhưng với lối sống hiện đại cũng đã có nhiều sản phẩm được đóng bao bì sẵn rất tốt cho sức khỏe phù hợp với nhiều đối tượng. Vì thế, việc hình thành thói quen đọc thành phần dinh dưỡng của sản phẩm nên chú ý.

Do mình là người chăm bệnh, việc đưa cho người bệnh sản phẩm đóng gói sẵn rất tiện lợi. Đôi khi không đọc thành phần trên nhãn kỹ cho bệnh nhân ăn, người có tiểu đường, huyết áp thì không tốt cho sức khỏe người bệnh.

Vậy nên tập trung vào các thành phần sau đây:

  • Lượng calo
  • Chất béo bão hòa
  • Cholesterol
  • Natri
  • Chất xơ
  • Do người thân của mình có bệnh tiểu đường, mình còn xem hàm lượng đường, chỉ số đường huyết của sản phẩm khi mua sữa, bánh,…

3. Hạn chế chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa và cholesterol

Cholesterol là một chất béo, dạng sáp do cơ thể bạn tạo ra và được tìm thấy trong thực phẩm có nguồn gốc động vật. Nó rât tốt giúp duy trì sức khỏe của tế bào. Nhưng khi nó quá nhiều trong máu làm tăng nguy cơ đột quỵ và bệnh tim.

Chất béo bão hòa có xu hướng rắn ở nhiệt độ phòng. Được tìm thấy trong các sản phẩm động vật như thịt, pho mát, lòng đỏ trứng, bơ và kem, và một số loại dầu thực vật (cọ, nhân cọ và dừa). Hạn chế các thực phẩm này cũng giảm nguy cơ đột quỵ.

Chất béo chuyển hóa được hình thành khi dầu thực vật không bão hòa được chuyển thành chất béo bão hòa hơn. Thông qua một quá trình được gọi là hydro hóa. Thường có trong các sản phẩm qua chế biến bao gồm: bánh quy, bánh quy giòn, đồ ăn nhẹ chiên, bánh nướng, bánh kem đóng hộp, các món rau củ chiên.

Cách hạn chế chất béo:

  • Cắt bỏ phần mỡ nhìn thấy trong thịt, bỏ da của gia cầm
  • Cắt tần suất giảm ăn các món ăn có nguồn gốc từ động vật
  • Ở nông thôn hay tiết kiệm, thường xuyên lấy mỡ động làm dầu ăn. Nên thay thế các loại dầu lành mạnh: dầu đậu nành, mè, ô liu, …
  • Chọn sữa sản phẩm không béo hoặc ít béo.
  • Hạn chế ăn các món chiên, xào

4. Cắt giảm lượng natri

Natri nhiều trong cơ thể gây hiện tượng giữ nước dễ phù, tăng huyết áp. Nên cắt giảm lượng natri bằng cách ít sử dụng muối ăn trong chế độ ăn.

Cách hạn chế muối trong ăn uống:

  • Cắt giảm lượng muối trong bữa ăn để vị giác dần làm quen, có thể không thêm muối.
  • Sử dụng thảo mộc , gia vị thay thế cho muối ăn
  • Ít sử dụng các thực phẩm đóng hộp biến sẵn như thịt xông khói, thịt đông lạnh, rau củ quả chế biến sẵn, xúc xích,…

5. Chú ý giảm lượng đường tiêu thụ

Đường ăn quá nhiều làm hỏng các mạch máu, sinh ra rất nhiều biến chứng nguy hiểm. Lượng đường dư thừa gây tăng cân và bệnh tiểu đường loại 2, cả hai yếu tố nguy cơ của đột quỵ. Vì thế, khi lựa chọn thực phẩm cần quan tâm đến chỉ số đường huyết (GI):

  • Chỉ số đường huyết (CSĐH) là thước đo khả năng làm tăng đường huyết sau khi ăn của một loại thực phẩm so với thực phẩm chuẩn (như bánh mì trắng).
  • Giá trị của chỉ số đường huyết được xếp loại thành: CSĐH rất thấp (<40%: lúa mạch, mận, rau muống, lạc,…); thấp (40-55%: táo, chuối, nho,..); trung bình (56-69%: cam, khoai sọ,… ); cao (≥ 70%: yến mạch, gạo trắng,…)
  • Lựa chọn thực phẩm có CSĐH thấp. Không ăn thực phẩm có CSĐH cao đơn độc mà cần phối hợp với thực phẩm có CSĐH thấp hoặc rất thấp.
  • Lựa chọn các sản phẩm đóng hộp có CSĐH thấp như: sữa glucerna, bánh quasure, ngũ cốc quasure,…

6. Tăng cường chất xơ

Chất xơ rất tốt cho hệ tim mạch và người bệnh tiểu đường:

  • Làm giảm cholesterol, kèm theo giảm nguy cơ xơ vỡ động mạch và các bệnh tim mạch
  • Kiểm soát được đường huyết, cân nặng
  • Ngăn ngừa các bệnh tiêu hóa như táo bón

Cách tăng cường chất xơ:

  • Thay gạo trắng bằng gạo lứt
  • Tăng cường ăn các loại rau củ bằng cách nấu súp, trộn salad,…
  • Trái cây nên ăn cả múi, miếng để có nhiều chất xơ. Hạn chế ép hay xay sinh tố

7. Bổ sung kali

Chế độ ăn uống bổ sung đủ kali là cần thiết để duy trì chức năng tim, giúp ổn định huyết áp. Chọn các thực phẩm giàu kali:

  • Trái cây tốt bao gồm chuối, mơ, cam, dưa đỏ và táo. 
  • Các loại rau giàu kali bao gồm khoai tây, khoai lang, rau bina, bí xanh và cà chua.

8. Canxi

Canxi cũng là yếu tố quan trọng giúp duy trì huyết áp ổn đinh. Chọn thực phẩm giàu canxi như: cá có xương, hạnh nhân và đậu phụ. Bổ sung thêm cũng có thể từ sữa.

9. Vitamin

Bổ sung vitamin vào giúp cơ thể trao đổi chất thuận lợi, có nhiều loại rất tốt cho mạch máu:

  • Vitamin C, E có vai trò chống oxy hóa. Giúp làm giảm tổn thương mạch máu nên bổ sung chúng trong trái cây, rau quả.
  • Folate:  trong các loại rau lá xanh – có thể làm giảm nguy cơ đột quỵ. Ngũ cốcngũ cốc nguyên hạt cũng chứa chất xơ và folate.

10. Hạn chế các thực phẩm

  • Các thực phẩm lên men: dưa muối, cải muối, dưa chua,…
  • Các chất kích thích: gia vị cay, nóng, rượu, cà phê, thuốc lá

Trên đây là những gạch đầu dòng giúp mình lựa chọn thực phẩm tốt cho người thân mình. Đây chỉ là hướng dẫn chung với người bệnh đã sinh hoạt gần như người bình thường. Với những trường hợp đặc biệt, hãy kết nối với người chuyên môn điều trị để được tư vấn chi tiết.

Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc điều trị hay chẩn đoán y khoa.

Tài liệu tham khảo:

  1.  A Cleveland Clinic medical professional, (2018). https://my.clevelandclinic.org/health/articles/13486-eating-well-after-a-stroke, ngày truy cập 1/11/2021.
  2. Trung tâm Dinh dưỡng lâm sàng – BV Bạch Mai (2019). http://bachmai.gov.vn/tin-tuc-va-su-kien/bai-viet-chuyen-mon-menuleft-33/5699-trung-tam-dinh-duong-lam-sang-bv-bach-mai-huong-dan-che-do-an-cho-nguoi-benh-dai-thao-duong.html. Ngày truy cập 1/11/2021.

Có thể bạn cũng thích

Để lại một bình luận